Bezpieczeństwo w sporcie

Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy jest obowiązany do uzyskania orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo w tym współzawodnictwie.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 

z dnia 14 kwietnia 2011 r.

w sprawie kwalifikacji lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia oraz zakresu wymaganych badań lekarskich niezbędnych do uzyskania orzeczenia lekarskiego

 

 

Na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 i Nr 151, poz. 1014) zarządza się, co następuje:

§ 1. 1. Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy, zwany dalej „zawodnikiem”, podlega ogólnym badaniom lekarskim oraz badaniom specjalistycznym i diagnostycznym w zakresie niezbędnym do wydania orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym, w szczególności uczestnictwo w treningach lub zawodach sportowych, zwanego dalej „orzeczeniem”.

2. W przypadku zawodników uprawiających sporty lotnicze za równoznaczne z orzeczeniem, o którym mowa w ust. 1, uznaje się orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego, wydawane po przeprowadzeniu badań lotniczo-lekarskich, określonych odrębnymi przepisami.

§ 2. 1. Orzeczenie wydaje lekarz specjalista w dziedzinie medycyny sportowej, a w odniesieniu do zawodników niepełnosprawnych orzeczenie może wydać także lekarz specjalista w dziedzinie rehabilitacji medycznej.

2. W przypadku braku lekarza specjalisty w dziedzinie medycyny sportowej, orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, może wydać lekarz posiadający certyfikat ukończenia kursu wprowadzającego do specjalizacji w dziedzinie medycyny sportowej.

§ 3. 1. Badania specjalistyczne i diagnostyczne, o których mowa w § 1 ust. 1, obejmują:

1) pomiary antropometryczne;

2) badania elektrokardiograficzne;

3) badanie ogólne moczu z oceną mikroskopową osadu;

4) badanie odczynu opadania krwinek czerwonych;

5) badanie morfologii krwi obwodowej wraz ze wzorem odsetkowym;

6) oznaczenie stężenia glukozy w surowicy krwi;

7) badanie ortopedyczne;

8) konsultację stomatologiczną;

9) konsultację laryngologiczną;

10) konsultację okulistyczną;

11) konsultację neurologiczną;

12) badanie elektroencefalograficzne;

13) badanie radiologiczne odcinka szyjnego kręgosłupa;

14) badanie radiologiczne odcinka lędźwiowego kręgosłupa;

15) badanie spirometryczne.

2. Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1 pkt 11 i 12, przeprowadza się co 2 lata u zawodników uprawiających sporty i sztuki walki oraz kick-boxing.

3. Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 pkt 13, przeprowadza się co 2 lata u zawodników uprawiających zapasy lub judo.

4. Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, przeprowadza się co 2 lata u zawodników uprawiających podnoszenie ciężarów.

5. Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 pkt 15, przeprowadza się co 2 lata u zawodników uprawiających płetwonurkowanie.

§ 4. Lekarz, o którym mowa w § 2, może zlecić dodatkowo wykonanie innych niezbędnych badań wynikających z oceny stanu zdrowia zawodnika ubiegającego się o wydanie orzeczenia.

§ 5. 1. Zawodnik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia, może wystąpić w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się orzeczenie oraz kopię dokumentacji medycznej dotyczącej przeprowadzonych badań.

3. Badanie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza lekarz specjalista w dziedzinie medycyny sportowej w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centralnym Ośrodku Medycyny Sportowej w Warszawie.

4. Badanie, o którym mowa w ust. 1, powinno być przeprowadzone w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Ustalone na jego podstawie orzeczenie jest ostateczne.

§ 6. Zaświadczenia lekarskie o braku przeciwwskazań do uprawiania określonej dyscypliny sportu wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.

 

 

Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy oraz zawodnik kadry narodowej podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu od następstw nieszczęśliwych wypadków w uprawianym sporcie.

Obowiązek ubezpieczenia spoczywa na klubie sportowym będącym członkiem polskiego związku sportowego, a w przypadku zawodnika kadry narodowej - na polskim związku sportowym.

Uczniowski klub sportowy

Uczniowski klub sportowy działa na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z 2003 r. Nr 96, poz. 874, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 oraz z 2007 r. Nr 112, poz. 766), z wyłączeniem przepisów dotyczących rejestracji.

Członkami uczniowskiego klubu sportowego mogą być w szczególności uczniowie, rodzice i nauczyciele.

Uczniowski klub sportowy podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. Wpisu do ewidencji dokonuje się na podstawie wniosku. 

 

Wpis i odmowa wpisu do ewidencji następuje w drodze decyzji.

Do wniosku, o wpis do ewidencji, należy dołączyć:

1) statut;

2) listę założycieli, zawierającą ich imiona i nazwiska, daty i miejsca urodzenia, miejsca zamieszkania oraz własnoręczne podpisy;

3) informację o adresie siedziby klubu sportowego.

Uczniowski klub sportowy uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do ewidencji.

POSTĘPOWANIE REJESTRACYJNE:

Organ właściwy do rozpatrzenia sprawy:
 

Starosta (Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty) jest organem właściwym dla wszystkich uczniowskich klubów sportowych, których siedziba znajduje się na terenie powiatu (miasta).

 

Wymagane dokumenty:

· wniosek o wpis do ewidencji uczniowskich klubów sportowych podpisany przez komitet założycielski,
· protokół ze zebrania założycielskiego (w zebraniu powinno uczestniczyć co najmniej 15 osób),
· listę założycieli zawierającą: imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy,
· uchwałę o powołaniu uczniowskiego klubu sportowego określającą jego nazwę i siedzibę,
· uchwałę o upoważnieniu komitetu założycielskiego do czynności związanych z wpisem uczniowskiego klubu sportowego do ewidencji,
· uchwałę przyjmującą statut uczniowskiego klubu sportowego, który
winien zawierać w szczególności:
a) nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń,organizacji i instytucji;
b) teren działania i siedzibę stowarzyszenia;
c) cele i sposoby realizacji;
d) sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz praw i obowiązków;
e) władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełnienie składu oraz ich kompetencje;
f) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał;
g) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanowienia składek członkowskich;
h) zasady dokonywania zmian statutu;
i) sposób rozwiązania stowarzyszenia.
· trzy egzemplarze statutu przyjętego uchwałą zebrania założycielskiego.
 

Termin złożenia wniosku i dokumentacji:

Komitet Założycielski jest zobowiązany do złożenia dokumentów organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni od podjęcia przez założycieli stosownych uchwał o powstaniu Klubu

 

Opłata za wpis

Wpis  uczniowskiego klubu sportowego do ewidencji nie podlega opłacie skarbowej

Termin wydania decyzji w sprawie wpisu:

Organ rejestracyjny wydaje decyzję w ciągu 14 dni od dnia, złożenia wniosku wraz z dokumentacją.

Ryzyko sportowe a odpowiedzialność za szkodę

Ryzyko sportowe związane z rajdem samochodowym nie wyłącza w świetle przepisów obowiązującego kc opartej na podstawie art. 436 § 1 kc odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń za szkodę, jakiej doznał biorący udział w rajdzie pilot samochodu. Przy określaniu wysokości odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie można nie wziąć pod uwagę zwiększonego ryzyka związanego z rajdem samochodowym. Nie byłoby rzeczą słuszną przerzucenie całości tego ryzyka na osobę zobowiązaną do odszkodowania. Stąd związane z rajdem samochodowym ryzyko sportowe należy zaliczyć do okoliczności wpływających na zmniejszenie odszkodowania za szkodę, jakiej doznał uczestnik rajdu w wypadku samochodowym(Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 czerwca 1971 r. II CR 135/71).

Dyskwalifikacja zawodnika sportowego a dobra osobiste

Bezprawna dyskwalifikacja powoda naruszyła jego cześć oraz dobre imię jako zasłużonego sportowca (olimpijczyka i medalisty Mistrzostw Świata we florecie), co rodzi odpowiedzialność z art. 24 w zw. z art. 23 kc (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2004 r. I ACa 321/2004).

Odpowiedzialność klubu sportowego za stan zdrowia zawodnika

Tolerowanie przez klub sportowy udziału zawodnika w zajęciach sportowych, które ze względu na zły stan jego zdrowia mogą spowodować trwałe ujemne zmiany w organizmie, wyczerpuje znamiona czynu niedozwolonego, uzasadniającego odpowiedzialność klubu (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 10 czerwca 1981 r. IV CR 195/81).

Obowiązki klubu sportowego w zakresie zapewnienia jakości i stanu sprzętu technicznego muszą być tym większe, im większe ryzyko niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia zawodnika łączy się z określoną dyscypliną sportu. 

 

Rozmiar tych obowiązków stanowi zarazem zasadniczy punkt wyjścia oceny, czy i komu przypisać niedołożenie należytej staranności w zakresie środków przedsiębranych w celu wyeliminowania wadliwości technicznych sprzętu jako źródła nieszczęśliwego wypadku (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 21 maja 1981 r. IV CR 132/81).

Odpowiedzialność za szkodę powstałą w związku z uprawianiem sportu

Uprawianie pewnych gałęzi sportu związane jest z ryzykiem. Istnieją ścisłe reguły gry czy walki, których przestrzeganie ma na celu zmniejszenie do minimum niebezpieczeństwa uszkodzenia ciała lub utraty życia. Im bardziej niebezpieczny jest dany rodzaj sportu, tym bardziej skrupulatnie należy przestrzegać ustalonych reguł sportowych. Ten kto te reguły narusza, popełnia czyn niedozwolony, rodzący obowiązek naprawienia szkody (art. 415 k.c., art. 134 k.z.).

Klub sportowy, wystawiając zawodnika do walki, powierza mu wykonanie określonej czynności i bierze na siebie podwójną odpowiedzialność: z jednej strony za jego kondycję fizyczną i przygotowanie techniczne, chroniące od wypadku jego samego, a z drugiej strony za to, że będzie on walczył czysto, zgodnie z regulaminem sportowym, nie narażając na szkodę swego przeciwnika(Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 lipca 1968 r., II CR 216/68).

Odpowiedzialność trenera sportowego za przebieg treningu

Na trenerze sportowym spoczywa - zgodnie z ogólną zasadą wzmożonej odpowiedzialności zawodowej osób z określoną wiedzą fachową, zdolnych ze względu na tę wiedzę do realnego przewidywania następstw swego zachowania się - szczególny obowiązek zapewnienia prawidłowego przebiegu treningu, nie tylko pod względem przestrzegania obowiązujących w danej dyscyplinie sportu reguł walki, ale także pod względem przydatności (kondycji, stanu zdrowia itp.) zawodników do udziału w treningu. Obowiązek ten dotyczy zwłaszcza treningów bokserskich, zawsze związanych z większym niż w innych dziedzinach sportu niebezpieczeństwem.

Jeżeli mający brać udział w treningu pięściarz zgłasza trenerowi niemożność wzięcia udziału w treningu ze względu na stan swego zdrowia, a trener nie ma możności zasięgnięcia opinii lekarza lub zaniechał jej zasięgnięcia, jest on obowiązany w każdym wypadku zwolnić zawodnika od treningu. 

 

Odmowa zwolnienia zawodnika stanowi o winie w spowodowaniu szkody, będącej następstwem urazów doznanych podczas treningu, i uzasadnia odpowiedzialność trenera za szkodę na podstawie art. 415 kc, klubu sportowego zaś na podstawie art. 430 kc(Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 25 kwietnia 1973 r., I CR 306/73).

Ochrona dóbr osobistych sędziego sportowego

Jeżeli podana przez organ związku sportowego motywacja kary dyscyplinarnej narusza dobra osobiste ukaranego sędziego sportowego, ukaranemu przysługuje ochrona na podstawie art. 23 i 24 kc(Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 19 października 2000 r. III CKN 866/98).

Ochrona wizerunku zawodnika sportowego

Członek kadry narodowej udostępnia, na zasadach wyłączności, swój wizerunek w stroju reprezentacji kraju polskiemu związkowi sportowemu, który jest uprawniony do wykorzystania tego wizerunku do swoich celów gospodarczych w zakresie wyznaczonym przez regulaminy tego związku lub międzynarodowej organizacji sportowej działającej w danym sporcie.

Członek reprezentacji olimpijskiej udostępnia, na zasadach wyłączności, z chwilą powołania do reprezentacji olimpijskiej, swój wizerunek w stroju reprezentacji olimpijskiej Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu, który jest uprawniony do wykorzystania tego wizerunku do swoich celów gospodarczych w zakresie wyznaczonym przez swoje regulaminy lub regulaminy Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego(art. 14 ustawy o sporcie).

Zawodnik przed zakwalifikowaniem do kadry narodowej lub reprezentacji olimpijskiej wyraża zgodę na rozpowszechnianie swojego wizerunku w stroju reprezentacji kraju w rozumieniu art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zakwalifikowanie sportowca do kadry narodowej i wyrażenie przez niego zgody na występowanie w reprezentacji kraju uprawnia polski związek sportowy do wykorzystania wizerunku zawodnika w stroju reprezentacyjnym do celów gospodarczych.

 

Z zakwalifikowaniem zawodnika do kadry narodowej, ustawodawca powiązał powstanie na rzecz polskiego związku sportowego prawa do wykorzystania wizerunku kadrowicza w stroju reprezentacji kraju. Treścią tego prawa jest więc możliwość samodzielnego wykorzystywania przez polski związek sportowy wizerunku zawodnika w stroju reprezentanta do własnych celów gospodarczych. Korelatem tego uprawnienia jest obowiązek znoszenia przez kadrowicza sytuacji, w której jego wizerunek w stroju reprezentanta kraju może być przedmiotem wykorzystania przez jego federację sportową na zasadach wyłączności.

W stosunku do zawodnika niepowołanego do kadry rozpowszechnianie jego wizerunku nawet w stroju reprezentacji kraju wymaga jego zgody na zasadach określonych w art. 81 Pr.aut., a zatem gdy zawodnik nie jest kadrowiczem, brak jego zgody wyłącza możliwość wykorzystania przez polski związek sportowy jego wizerunku także w stroju reprezentacyjnym, chyba że wchodzą w rachubę wyjątki określone w tym przepisie.

 

Wykorzystanie wizerunku do celów gospodarczych oznacza także cel zarobkowy, zgodny z funkcją danego polskiego związku sportowego, który nie może być sprzeczny z jego statutowymi zadaniami. Taka działalność obejmuje m.in. zawieranie umów wzajemnych, które mogą polegać na udostępnieniu kontrahentowi wizerunku członków kadry narodowej w stroju reprezentacji kraju w zamian za świadczenie pieniężne wykorzystywane na realizację statutowych zadań, np. na szkolenie zawodników kadry(Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 16 listopada 2009 r.,I CSK 160/2009).

Klub sportowy

Działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego. Klub sportowy działa jako osoba prawna. 

Szczególnym rodzajem klubu sportowego jest uczniowski klub sportowy. Uczniowski klub sportowy działa na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, z wyłączeniem przepisów dotyczących rejestracji. Członkami uczniowskiego klubu sportowego mogą być w szczególności uczniowie, rodzice i nauczyciele.

Kluby sportowe, w liczbie co najmniej 3, mogą tworzyć związki sportowe.

 

Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o sporcie (druk sejmowy nr 2313):

Działalność sportowa może być prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego. Jednocześnie wskazano, że klub sportowy działa jako osoba prawna utworzona na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów.

Projekt ustawy nie wprowadza ograniczeń co do formy prawnej klubu sportowego, osoby zainteresowane same powinny decydować o formie klubu zgodnie z ich określonymi potrzebami i możliwościami. Kluby sportowe mogą zatem działać m.in. w formie spółek kapitałowych, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. W praktyce najczęstszą formą prawną klubów sportowych jest stowarzyszenie. Proponuje się przy tym utrzymać rozwiązania dotyczące uczniowskich klubów sportowych oraz uproszczoną formę rejestracji takich klubów oraz innych niż uczniowskie klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej (art. 4 projektu).

Pozostawione zostaje rozwiązanie, zawarte obecnie w art. 34 ustawy o sporcie kwalifikowanym, zgodnie z którym klub może ustanawiać i finansować okresowe stypendia dla zawodników (art. 5 projektu).

W projekcie ustawy częściowo utrzymane zostają regulacje zawarte w art. 8 ustawy o kulturze fizycznej. Przewiduje się, że kluby sportowe, w liczbie co najmniej 3, mogą tworzyć związki sportowe. Związki sportowe będą działać w formie stowarzyszenia lub związku stowarzyszeń (art. 6 projektu). Podmioty o tej formie organizacyjno-prawnej działają z powodzeniem w sferze kultury fizycznej. Należy również wyjaśnić, że do kategorii związków sportowych, w rozumieniu projektu ustawy, zalicza się m.in. funkcjonujące obecnie wojewódzkie czy okręgowe związki sportowe.

Sport | Definicja ustawowa

Zgodnie z art. 2. 1.  ustawy o sporcie - sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.

Sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową składają się na kulturę fizyczną.